Gök olayları rehberi Sky Events
Gök Olayları Rehberi
Gökyüzünde periyodik olarak gerçekleşen olayların çoğu önceden bilinebilir.
Meteor yağmurları, kavuşumlar, karşıtlıklar, en büyük uzanımlar, ay evreleri ve tutulmalar: Her periyodik gök olayının nedeni, tekrarlanma sıklığı ve gözlem ipuçları.
- Kapsanan olaylar
- 20
- Kategoriler
- 5
- Gerekli ekipman
- Çıplak göz
01 / Meteor showers
Meteor yağmurları
Bir meteor yağmuru, bir kuyruklu yıldızın veya asteroitin yörüngesi boyunca bıraktığı tozlardan kaynaklanır. Dünya her yıl neredeyse aynı tarihlerde bu akıntının içinden geçer ve tanecikler saniyede onlarca kilometre hızla atmosfere girerek yaklaşık 80 ila 120 km yükseklikte buharlaşırken ışıldar. Yolları paralel olduğundan, perspektif etkisi nedeniyle tüm meteorlar gökyüzündeki tek bir noktadan yayılıyormuş gibi görünür; yağmurların bu radyantı barındıran takımyıldızın adını almasının nedeni de budur.
QuadrantidlerQuadrantids
Her yıl ocak başı
Zirvesi yalnızca birkaç saat süren ve sönmüş bir kuyruklu yıldızdan kaynaklanıyor olabilecek bir kış meteor yağmuru.
LyridlerLyrids
Her yıl nisan sonu
İki bin yılı aşkın süredir kaydedilen, ara sıra kısa süreli patlamalar gösteren bir bahar meteor yağmuru.
Eta AquariidlerEta Aquariids
Her yıl mayıs başı
Halley'in tozlarından kaynaklanan, güney yarım küre için çok daha elverişli hızlı meteorlar.
PerseidlerPerseids
Her yıl ağustos ortası
Kuzey yarım küre için en elverişli yıllık yağmur: istikrarlı oranlar ve zirvede ılık geceler.
OrionidlerOrionids
Her yıl ekim sonu
Yine Halley'in tozu: maksimuma yakın hız, geniş ve hoşgörülü bir zirve dönemi.
LeonidlerLeonids
Her yıl kasım ortası
Çoğu yılda sakindir, ancak ana kuyruklu yıldızının dönüşü civarında bir meteor fırtınası üretebilir.
GeminidlerGeminids
Her yıl aralık ortası
Yılın en zengin yağmuru ve ana cismi bir asteroit olan tek yağmur.
UrsidlerUrsids
Her yıl aralık sonu
Geminidlerin ardından gelen, kuzey orta ve yüksek enlemlerden en iyi görülen mütevazı bir yağmur.
02 / Planetary aspects
Gezegensel görünümler
Bir gezegenin ne zaman görülebildiği, ne kadar parlak göründüğü ve aydınlanan tarafının hangi kısmının bize baktığı; kendisinin, Dünya'nın ve Güneş'in birbirine göre konumuna bağlıdır. Kavuşum, karşı konum, en büyük uzanım, geçiş ve örtülme bu geometrideki özel anları adlandırır.
KavuşumConjunction
Yıl boyunca düzensiz aralıklarla
İki gök cismi gerçekte birbirinden çok uzak kalırken gökyüzünde neredeyse bir araya gelir.
Karşı konumOpposition
Bir dış gezegen için her bir veya iki yılda bir
Gezegen ve Güneş Dünya'nın zıt taraflarında durur: bütün gece görünür ve en parlak halindedir.
En büyük uzanımGreatest elongation
Merkür için yılda birkaç kez, Venüs için yaklaşık 19 ayda bir
Bir iç gezegen Güneş'ten en büyük açısına ulaşır ve en kolay görünürlüğünü kazanır.
GeçişTransit
Yüzyılda yaklaşık 13 Merkür geçişi
Bir iç gezegen Güneş diskinin önünden geçer: nadirdir ve yalnızca uygun bir filtreyle izlenmelidir.
ÖrtülmeOccultation
Ay örtülmeleri her ay gerçekleşir
Daha yakın bir gök cismi daha uzaktaki bir cismin önünden geçerek onu kısa süreliğine gizler.
03 / The Moon
Ay
Ay evreleri Güneş, Dünya ve Ay'ın konumlarının doğrudan bir göstergesidir; Dünya'nın gölgesinin bunda hiçbir rolü yoktur. Bir kavuşum ayı boyunca Ay'ın Güneş tarafından aydınlatılan yarısının farklı kesirlerini görürüz; yörüngesi tam bir daire olmadığından değişen mesafe, dolunayın ne kadar büyük ve parlak göründüğünü de değiştirir.
Ay evreleriLunar phases
Yaklaşık 29,5 günlük bir döngü
Ay'ın güneş alan aydınlık yarısının Dünya'ya baktığı açı değişir ve bir aylık evreler bunu takip eder.
Süper AySupermoon
Yılda üç veya dört kez
Yerberiye yakın bir zamana denk gelen ve bu nedenle daha büyük ve parlak görünen bir dolunay.
Mavi AyBlue moon
İki veya üç yılda bir
Renkle hiçbir ilgisi olmayan bir takvim tesadüfü: alışılagelenden bir fazla dolunay.
04 / Eclipses
Tutulmalar
Güneş, Dünya ve Ay yeterince aynı hizaya geldiğinde bir gök cisminin gölgesi diğerinin üzerine düşer. Ay'ın yörüngesi tutulum düzlemine yaklaşık 5° eğimlidir, bu nedenle tutulmalar yalnızca düğümlerin yakınında gerçekleşir; gözlemevinin yaklaşan gökyüzü olayları panelinin gelecekteki Güneş ve Ay tutulmalarını sırayla listeleyebilmesinin nedeni tam olarak budur.
Güneş tutulmalarıSolar eclipse
Dünya genelinde takvim yılı başına 2–5 kez
Ay Güneş'i örter ve tam tutulmayı yalnızca tam gölgesinin (umbra) dar şeridi görür.
Ay tutulmalarıLunar eclipse
Yarı gölgeli tutulmalar dahil, takvim yılı başına dünya çapında 2–5 kez
Ay, Dünya'nın gölgesine girer ve aynı anda tüm gece tarafından görülebilir.
05 / Sun and Earth
Güneş ve Dünya
Dünya'nın kendi hareketi de tekrarlayan olaylar üretir: eksen eğikliği yıl boyunca gün uzunluğunun ve öğle vakti Güneş yüksekliğinin nasıl değiştiğini belirlerken, eliptik yörüngesi Güneş'e olan mesafenin azalıp artmasına neden olur. Bu ikisi sıklıkla karıştırılır, oysa biri mevsimleri yönetir, diğeri ise yalnızca Güneş diskinin görünür boyutunu etkiler.
Ekinokslar ve gündönümleriEquinoxes and solstices
Yılda dört kez
Dünya'nın eksen eğikliğinin belirlediği, gün uzunluğunu ve mevsimleri yöneten dört dönüm noktası.
Günberi ve günötePerihelion and aphelion
Her biri yılda bir kez
Dünya'nın yörüngesi tam bir çember değildir: Güneş'e olan mesafe bir yılda yaklaşık beş milyon kilometre değişir.